|
|
Geschiedenis
Vroege geschiedenis
Hebreeuws lijkt erg veel op aramees en minder op zuid centraal arabisch, doordat ze vele taal verschijnselen met hun delen.Hebreeuws is een afro-afrikaanse taal. Taalkenners denken dat deze talenfamilie ontstaan is ergens in noord oost Afrika en begon rond het 8e millennium voor Christus, maar er zijn veel discussies over de exacte tijd en plaats. Een tak van deze familie, semetisch, haalde uiteindelijk het Midden Oosten; uiteindelijk is het veranderd in een aantal verbonden talen.
Het eerst geschreven bewijs van het hebreeuws, de Gezer kalender, stamt terug uit de 10 eeuw voor Christus, het traditionele tijd van het bewind van David en Solomon, ookal is het bekendste werk wat origineel geschreven is in het hebreeuws de bijbel is, de tijd waarin het geschreven is, blijft een discussie.
De formele taal van het babylonische Imperium was aramees. Het perzische imperium, wat Babylonië een paar decennia later had veroverd onder leiding van Cyrus, nam de aramese taal over als officiele taal. Aramees is ook een noord west semetische taal en heeft veel woorden en uitdrukkingen met zich meegebracht in het hebreeuws, over het algemeen als de taal van het commentaar in de Talmoed en andere religieuze schriften.
Naast talrijke woorden en uitdrukkingen leende het hebreeuws ook het Aramaic schrijf systeem. Hoewel de oorspronkelijke Aramese vorm van de letters het zelfde waren als die van het zelfde Feniciër alfabet, werd er van afgeleid dat het in het oude Israël gebruikt werd, ze waren beduidend veranderd, zowel voor de Mesopotamiërs als voor de Joden, de vormen aannemend die wij vandaag de dag kennen van rond de eerste eeuw CE. Schriften van dat tijdperk (de meest merkwaardig, sommige van de Dode Zee Rollen werdeb gevonden in Qumran) zijn geschreven in een schrift dat heel gelijk is aan het "rechte" een nog steeds gebruikte schrift van vandaag.
Latere geschiedenis
De joden die in het perzische imperium woonde hebben de aramese taal aangenomen, en het hebreeuws werd daardoor niet meer gebruikt. Het werd echter wel behouden als de literaire taal van de bijbelse studie. Aramees werd voor de volgende 700 jaar de taal van het vernieuwde Judea.Hebreeuws werd ongeveer 2300 jaar lang niet gebruikt als gesproken taal. Maar de joden hebben altijd veel moeite gedaan om om het te kunnen lezen en schrijven, het voornamelijke doel was dat elke jood de bijbel in het hebreeuws konden lezen en ook andere originele werken. Het is interessant om te weten dat de talen die joden hebben overgenomen van hun geadopteerde naties, voornamelijk ladino en jiddisch waren niet direct verbonden met het hebreeuws (wat gebaseerd is op spaans en arabisch, arabisch was een ver dialect van middel hoog duits), beide werden echter wel geschreven van rechts naar links, in het hebreeuwse schrift. Hebreeuws werd ook gebruikt als communicatie taal tussen joden uit verschillende landen, vooral voor de internationale handel.
Opleving
De heropleving van het hebreeuws als moedertaal begon door de pogingen van Eliezer Ben-Yehuda (1858-1922). Ben-Yehuda, eerst een vurige revolutionair in Tsarust Rusland, voegde zich bij de nationale joodse beweginv en emigreerde in 1881 naar Palestina (wat later Israel werd). Door de idealen van renovatie en afwijzing van de diaspora levensstijl, trachtte Ben-Yehuda de literaire taal te veranderen in allerdaagse taal. Zijn soort hebreeuws hadden echter de normen die in Oost Europa vervangen waren door de meer moderne grammatica en stijl, in de schriften van mensen zoals Achad Ha-Am en anderen.Modern Hebreeuws
Ben-Yehuda heeft modern hebreeuws gebaseerd op het bijbelse hebreeuws. Nieuwe woorden werden vaak gecreëerd door ongebruikte woord-modellen toe te passen op bestaande beginselen (door de bijbelse k-t-v, "schrift", kwam het moderne hebreeuwse hikhtiv, "gedicteerd" en hitkatev, "samenhangend"). Toen bleek dat dit niet genoeg was, trachtte het commitee een nieuw woord te vinden voor een bepaald concept, het zocht in de bijbelse woorden en buitenlandse woordenboeken, vooal arabisch. Terwijl Ben-Yehuda de voorkeur gaf aan semitische afkomsten in plaats van europese, leidde de overvloed van europese hebreeuws sprekers tot de introductie van een aantal buitenlandse woorden. Andere veranderingen die plaats vonden terwijl het hebreeuws weer tot leven werd gebracht was de systematisatie van de grammatica - de bijbelse zinsbouw werd soms beperkt en dubbelzinnig -- en de adoptie van de standaard westerse uitspraak.Het moderne hebreeuws geeft invloeden weer uit Rusland (bijvoorbeeld, de russische zinsbouw -acia wordt gebruikt met naamwoorden waar het engels het de achtervoegselen heeft); duits (vooral met combinatie-woorden zoals "tapuakh-adama", wat aardappel betekend (in het duits Erdapfel) of "dme-shtia", wat fooi betekend (in het duits Trinkgeld). Engels heeft een sterke invloed gehad, zowel britse invloed tijdens de mandaat periode en de hedendaagse amerikaanse invloed. Arabisch heeft als taal van mizrahic en sfaradisch joodse immigranten van arabische landen en de palestijnen en israelische arabieren, heeft ook een belangrijke invloed op het hebreeuws, vooral op de slang (bijvoorbeeld "sababa" betekend "uitstekend" of "y´alla" betekend "kom op".)
Het moderne hebreeuws wordt geschreven in het schrift dat bekend staat als "recht". Het is het zelfde schrift, uiteindelijk afgeleid van het aramees, wat 2000 jaar lang gebruikt werd voor het kopiëren van bijbelse boeken in het hebreeuws. Dit schrift heeft ook een cursieve versie, wat gebruikt wordt voor het handschrift.
Hebreeuws is de taal geweest van vele dichters, waaronder Rachel, Hayim Nahman Bialik, Shaul Tchernihovsky, Lea Goldberg, Avraham Shlonsky and Natan Alterman. Hebreeuws was ook de taal van honderden schrijvers, een van hem is de Nobel prijs winnende laureate Shmuel Yosef Agnon.